Varlık Barışı’na başvuru için son haftaya girildi

Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını vergi incelemesine tabi olmadan Türkiye’de değerlendirmek üzere başlatılan “Varlık Barışı” uygulamasına başvuru için son haftaya girildi.
Uygulama, yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının vergi incelemesine tabi olmadan Türkiye’de değerlendirilebilmesini kapsıyor.

Varlık Barışı’na başvuru için son haftaya girildi
24.06.2021
A+
A-

Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını vergi incelemesine tabi olmadan Türkiye’de değerlendirmek üzere başlatılan “Varlık Barışı” uygulamasına başvuru için son haftaya girildi.

hem yurt dışında hem de yurt içinde bulunan ancak gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların milli ekonomiye kazandırılmasını amaçlayan Varlık Barışı düzenlemesine başvurularda süre azaldı.

Bu kapsamda, yurt dışındaki varlıklarını 30 Haziran’a kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildiren gerçek ve tüzel kişiler, bunları serbestçe tasarruf edebilecek, vergi dairelerine herhangi bir bildirimde bulunmayacak.

Bildirilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.

Bu hükümden faydalanılabilmesi için bildirilen varlıkların 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya ülkedeki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi gerekecek.

Öte yandan, söz konusu varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 17 Kasım 2020 itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30 Haziran 2021’e kadar kapatılmasında kullanılabilecek. Böylelikle borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmayacak.

Türkiye’de bulunan varlıkların bildirimi

Uygulamadan Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıkları olan mükellefler de yararlanabilecek.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan, para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar da 30 Haziran’a kadar gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairelerine elektronik ortamda bildirilebilecek.

Taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması halinde de sermaye artırım kararının bildirim tarihi itibarıyla alınmış olması ve söz konusu kararın bildirim tarihini izleyen 10’uncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil edilmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden faydalanılabilecek.

Bildirimlerde varlıkların Türk lirası karşılığı bedelleri esas alınacak

Gerek yurt dışında bulunan varlıkların banka veya aracı kurumlara gerekse yurt içinde bulunan varlıkların vergi dairelerine bildirilmesinde, Türk lirası cinsinden para itibari (nominal) değeriyle, altın rayiç bedeliyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla hesaplanacak.

Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından pay senetleri, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle hesaplanarak Türkiye’de değerlendirilebilecek.

Tahvil, bono, eurobond gibi borçlanma araçlarında, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle, yatırım fonu katılma paylarında, ilgili piyasasında belirlenmiş kapanış fiyatıyla, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev araçlarda, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle, taşınmazlarda, rayiç bedeliyle söz konusu düzenlemeden yararlanılacak.

İşletmelerin faaliyetlerini yürütmek için yaptığı tüm işlemler matematiksel olarak izlenir, Türk lirası karşılığı kayda alınır. Alış, satış, gelir, gider gibi tüm işlemlerin Türk lirası karşılığı kayda alınır, defterlere yazılır. Dönem sonlarında da; dönem içi yapılan tüm bu işlemlerin sonucunda işletmenin bilançosu çıkar. İşletmelerin dönem sonu fotoğrafıdır bilanço.
Ancak bazı işletmelerin bilançoları bir nevi fotomontajlıdır. Yani fotoğrafa baktığınızda gerçek durumu tam olarak göremezsiniz. Şimdi işletmelere vergi barışı yasasıyla bu fotomontajlı kısımların düzeltilmesi imkanı tanınıyor.

Kritik öneme sahip! Vergi barışı fırsatı… Vergi barışı yasasıyla işletmelere düzeltme imkanı tanındı. İşte detaylar…

İŞLETMELERİN VARLIKLARI

Bilançolara bakıldığında; bir tarafta işletmenin varlıkları görülür. İşletmenin kasasında, bankasında ne kadar nakit olduğu, müşterilerinden ne kadar alacaklı olduğu, stok, makine teçhizat, bina vb. varlıklar varsa bunların ne kadar değere sahip olduğu görülür.

Diğer yandan; tedarikçilere, bankalara, ortaklara (yabancı kaynaklara) borcu varsa bunların değerinin ne kadar olduğu yer alır. Son tahlilde; varlıklarla yabancı kaynaklar arasındaki fark da şirketin ne kadar sermayeye sahip olduğunu gösterir.

VERGİ BARIŞI FIRSATI

Bilanço yalnızca işletme sahipleri için değil, kredi verenler için de, gerektiğinde müşteri ve tedarikçiler için de ve her durumda işletmenin kazancı üzerinden vergi geliri elde eden Maliye için de kritik önem sahiptir.
Dolayısıyla işletme sahipleri yalnızca kendileri için değil, işletmenin faaliyetini devam ettirirken etkileşimde olduğu tüm taraflar için bilançolarını gerçek duruma uygun hazırlamalılar. Fotomontajla müdahale edilmiş, fiili durumu yansıtmayan bilançoların vergi barışı yasası fırsatı da varken fiili duruma uygun hale getirilmesi yerinde olacaktır.

STOK VE KASA AFFI

Stok ve kasa affı yoluyla bilanço düzeltme işlemi hakkında bir hususu daha vurgulamak gerekir. Stok ve kasa affı istisnai bir uygulama olduğunda işletmeler için de, Maliye için de öteden beri devam eden uyumsuzlukları sulhle çözmek için iyi bir fırsat.

Ancak bu afların kısa sürelerde tekrarlanıyor olması, bilançolarını her zaman fiili duruma uygun olarak düzenleyen işletmeler aleyhine haksız rekabet de yaratmakta.

Nasılsa yeni bir af daha çıkar kayıtlarımı yine düzeltirim’ şeklinde bir algıya ve tahribata da yol açarak uyumsuzlukların devamına da neden olabilecektir.

Genel çerçevesini çizdiğimiz stok ve kasa affının, işletmelerce hangi koşullarda uygulanabileceğini de sırasıyla ele alalım.

Öncelikle kayıtlarda (bilançoda) görünen ancak fiilen işletmede yer almayan kalemlerden başlayıp ardından tam tersi durumdaki uyumsuzlukların (kayıtlarda olmayan ancak fiilen işletmede olan varlıklar) nasıl giderileceğini inceleyelim…

KAYITLARDA GÖRÜNEN İŞLETMELERDE BULUNMAYAN VARLIKLAR

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri; kayıtlarında yer almasına rağmen işletmelerinde olmayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları, 31 Ağustos’a kadar kayıtlarına alabiliyor. Aynı türden emtialara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen brüt kâr oranına göre fatura düzenleyerek ve vergisel yükümlülüklerini yerine getirip kayıt ve beyanlarına intikal ettirebilecekler.

Makine, teçhizat ve demirbaşlar bakımından kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedeller dikkate alınarak fatura düzenlenecek. Brüt kâr oranının cari yıl kayıtlarına göre tespit edilemediği hallerde, odalarının belirleyeceği oranlar esas alınacak.

Ödenmesi gereken KDV; ilk taksiti beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitler takip eden ikinci ve dördüncü ayda üç eşit taksitte ödenecek. Fiilen işletmede bulunmayan varlıklar için fatura kesilmesi sonrasında ceza kesilemeyeceği hususu yasada ‘geçmişe yönelik vergi cezası ve gecikme faizi uygulanmayacağı’ şeklinde belirtiliyor.

BİLANÇODA GÖRÜNEN KASADA OLMAYAN PARALAR

Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri aftan yararlanabiliyor. 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla düzenledikleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini 31 Ağustos’a kadar vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilecekler.
Beyan edilen tutarlar üzerinden yüzde 3 oranında hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenecek. Ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmiyor; beyan edilen tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmiyor. Beyan edilen tutarlar için cezalı bir vergisel işlem yapılması da söz konusu olmayacak.

İŞLETMEDE BULUNAN ANCAK KAYITLARDA GÖRÜNMEYENLER

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri işletmelerinde mevcut olduğu hâlde kayıtlarında yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları defterlerine kaydedip uyumsuzlukları giderebilecek. İşletmeler söz konusu kıymetleri, kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel ile ve bir envanter listesi ile vergi dairelerine 31 Ağustos’a kadar bildirmesi gerekiyor. Bildirim yapılan varlıklar daha sonra defterlere kaydedilebilecek. Bildirime dahil edilen kıymetler için amortisman ayrılamıyor. Beyan edilen; makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden tabi olduğu oranların yarısı esas alınarak KDV hesaplanacak.

Hesaplanan KDV ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, beyanname verme süresi içinde ödenebilecek. Makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen bu vergi, hesaplanan KDV’den indirilemiyor. Emtia üzerinden ödenen vergi ise genel esaslara göre indirilebiliyor.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.