DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Parçalı Bulutlu

Son dakika! 18 Yaş Altı Çalışanlara Sınırlı İzin..

Son dakika! 18 Yaş Altı Çalışanlara Sınırlı İzin..
17.05.2021
A+
A-

15 Yaşını dolduran gençlerin, İş Kanunu uyarınca belli şartları sağladığı takdirde çalıştırılmasına izin veriliyor. Bu kesin şartlar dahilinde genç ve çocuk işçiler aşağıdaki iş kollarında aktif olarak çalışabilecek. Çocuk ve genç işçilerin çalışabileceği hafif işler, sağlanan olanaklar ve hakları ile ilgili detaylar içeriğimizde..

18 Yaş Altı Çocuklara Çalışma İzni

İş Kanunu gereğince 18 yaşının altında olan gençlere ve çocuklara çalışma izni veriliyor. Tabi, bunun için belirlenen şartları sağlıyor olmak önemli. Hem eğitim alarak hem de meslek edindirmek amacıyla bu düzenlemeler dikkate alınırsa yeteri kadar istihdam sağlanabilecek.

Bu kanunda, çalışma hayatındaki çocuk ve gençlerin korunması öncelik. Bu yüzden oldukça sıkı kurallar ve şartlar getirilmiş durumdadır. Bu şartları sağlayan 15 yaşını doldurmuş gençler belli iş kollarında çalıştırılabiliyor.

15 Yaşını Dolduranlar için Hafif İşler

Aslında, 15 yaşını aşmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Bunun yanında, 14 yaşını dolduran, ilköğretim eğitimini tamamlayan çocuklar hafif işlerde çalışabilir. Bu çocukların çalıştırıldığı hafif işler sosyal, zihinsel, ahlaki, bedensel gelişimine engel olmamalı ve eğitim hayatları devam ediyorsa engellememelidir. Hafif iş dediğimizde, çocukların sağlığına zarar getirmeyen meslekleri ifade etmektedir.

Bu kanun uyarınca,

  • Maden ocaklarında,
  • Kablo döşemesinde,
  • Kanalizasyon veya tünel inşaatları,
  • Gece çalışılacak işler ve sanayi ortamında genç işçilerin çalışması yasaktır. Bu işler dışında hafif olarak belirlenen meslek gruplarında genç işçilerin aktif olarak çalıştırılması kanuna göre mümkün kılınıyor.

Hafif İşler Nerelerde Var?

Çocukların sağlığına zarar vermeyecek, yaralanma, düşme tehlikesi olmayan işler hafif iş olarak adlandırılır. 15 yaşını tamamlayan, 18 yaşını doldurmamış olan kişiler genç işçi olarak adlandırılır. 14 yaşını bitiren ve 15 yaşını doldurmamış ilköğretimi tamamlamış olanlar ise çocuk işçi olarak adlandırılır. Çalıştırılacak hafif işleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

  • Sebze ve meyve toplama,
  • Çiçek toplayıcılığı,
  • Kümes hayvancılığı yardımcı işleri,
  • İpek böceği ve esnafların yanında satış işleri,
  • Dergi ve gazete dağıtıcılığı
  • Pastane, fırın, büfe, manav gibi yerlerde satış,
  • Satılacak mallara etiket yapıştırma işi,
  • Kütüphane, fuar gibi yerlerde yük taşıma ve istifleme hariç diğer işler,
  • Spor tesislerinde yardımcı işler

Çocuk Ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik gereğince, kanunda belirlenen meslekler aşağıdaki gibidir:

Ek-1

Çocuk İşçilerin Çalıştırılabilecekleri Hafif İşler

1. Düşme ve yaralanma tehlikesi olabilecek şekilde çalışmayı gerektirecek olanlar hariç meyve, sebze, çiçek toplama işleri,

2. Kümes hayvanları besiciliğinde yardımcı işler ve ipek böcekçiliği işleri,

3. Esnaf ve sanatkarların yanında satış işleri,

4. Büro hizmetlerine yardımcı işler,

5. Gazete, dergi ya da yazılı matbuatın dağıtımı ve satımı işleri (yük taşıma ve istifleme hariç),

6. Fırın, pastane, manav, büfe ve içkisiz lokantalarda komi ve satış elemanı olarak yapılan işler,

7. Satış eşyalarına etiket yapıştırma ve elle paketleme işleri,

8. Kütüphane, fuar, panayır ve sergi yerlerinde yardımcı işler (yük taşıma ve istifleme hariç),

9. Spor tesislerinde yardımcı işler,

10. Çiçek satışı, düzenlenmesi işleri.

Ek-2

Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri İşler

1. Meyve ve sebze konserveciliği, sirke, turşu, salça, reçel, marmelat, meyve ve sebze suları imalatı işleri,

2. Meyve ve sebze kurutmacılığı ve işlenmesi işleri,

3. Helva, bulama, ağda, pekmez imalatı işleri,

4. Kasaplarda yardımcı işler,

5. Çay işlemesi işleri,

6. Çeşitli kuru yemişlerin hazırlanması işleri,

7. Küçükbaş hayvan besiciliğinde yardımcı işler,

8. Süpürge ve fırça imalatı işleri,

9. Elle yapılan ağaç oymacılığı, kemik, boynuz, kehribar, lüle taşı, Erzurum taşı ve diğer maddelerden süs eşyası, düğme, tarak, resim, ayna, çerçeve, cam ve emsali eşya imalatı işleri,

10. Toptan ve perakende satış mağaza ve dükkanlarında satış, etiketleme ve paketleme işleri,

11. Büro işyerlerinde büro işleri ve yardımcı işler,

12. İlaçlama ve gübreleme hariç çiçek yetiştirme işleri,

13. İçkili yerler ve aşçılık hizmetleri hariç olmak üzere hizmet sektöründeki işler,

14. Diğer giyim eşyası, baston ve şemsiye imalatı işleri,

15. Yiyecek maddelerinin imalatı ve çeşitli muamelelere tabi tutulması işleri,

16. Yorgancılık, çadır, çuval, yelken ve benzeri eşyaların imalatı ve dokuma yapmaksızın diğer hazır eşya imalatı işleri,

17. Sandık, kutu, fıçı ve benzeri ambalaj malzemeleri, mantar, saz ve kamıştan sepet ve benzeri eşya imalatı işleri,

18. Çanak, çömlek, çini, fayans, porselen ve seramik imaline ait işler (fırın işleri ve silis ve quarts tozu saçan işler hariç),

19. El ilanı dağıtımı işleri,

20. Cam, şişe, optik ve benzeri malzeme imalathanelerinde üretime ilişkin işler (fırın işleri ve silis ve quarts tozu saçan işler, ısıl işlem, renklendirme ve kimyasal işler hariç),

21. Bitkisel ve hayvansal yağların üretimi ve bunlardan yapılan maddelerin imaline ilişkin işler (karbon sülfür gibi parlayıcı veya tahriş edici çözücülerle yapılan prine veya benzeri yağlı maddelerin ekstrasyon yoluyla yağ üretimi işlerinde ekstrasyon kademeleri hariç),

22. Pamuk, keten, yün, ipek ve benzerleriyle bunların döküntülerinin hallaç, tarak ve kolalama tezgahlarından ve boyama ile ilgili işlemlerden bölme ile ayrılmış ve fenni iklim ve aspirasyon tesisatı olan iplikhane ve dokuma hazırlama işleri,

23. Balıkhane işleri,

24. Şeker fabrikalarında üretime hazırlamaya yardımcı işler,

25. Araçsız olarak 10 kg’dan fazla yük kaldırılmasını gerektirmeyen torbalama, fıçılama, istifleme ve benzeri işler,

26. Su bazlı tutkal, jelatin ve kola imali işleri,

27. Sandal, kayık ve emsali küçük deniz araçlarının imalatı ve tamiratı işleri (boya ve vernik işleri hariç).

Ek-3

(Başlığı ile birlikte değişik: RG-21/2/2013-28566)

16 Yaşını Doldurmuş Fakat 18 Yaşını Bitirmemiş Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri İşler

1. Toprağın pişirilmesi suretiyle imal olunan kiremit, tuğla, ateş tuğlası işleri ile boru, pota, künk ve benzeri inşaat ve mimari malzeme işleri.

2. Kurutma ve yapıştırma işleri, kontrplak, kontratabla, yonga ağaçtan mamul suni tahta ve PVC yüzey kaplamalı suni tahta imali işleri ile emprenye işleri.

3. Parafinden eşya imali işleri.

4. Kuş ve hayvan tüyü kıllarının temizlenmesi, didiklemesi, ayrılması ve bunlara benzer işler.

5. Plastik maddelerin şekillendirilmesi ve plastik eşya imali işleri. (PVC’nin imali ve PVC’den mamül eşyaların yapımı hariç)

6. Mensucattan hazır eşya imali işleri (Perde, ev tekstili, otomobil ürünleri ve benzerleri).

7. Kağıt ve odun hamuru üretimi işleri.

8. Selüloz üretimi işleri.

9. Kağıt ve kağıt ürünlerinden yapılan her türlü eşya ve malzemenin imali işleri.

10. Zahire depolarındaki işler ile un ve çeltik fabrikalarındaki işler.

11. Her türlü mürekkep ve mürekkep ihtiva eden malzeme imali işleri.

Çocuklar Reklamlarda Oynayabilir mi?

İzin şartını sağladıkları takdirde 14 yaşını dolduran çocuklar sosyal, ahlaki, bedensel gelişen ve eğitimlerine engel teşkil etmeyecek reklam faaliyetlerinde yazılı sözleşme ile çalışabilir. Kültür ve sanat faaliyetleri için ayrı ayrı izin şartını sağlamaları gerekir. Okula devam etmeyen çocuklar günde 7 saat ve haftalık en fazla 35 saat çalışabilir. Bununla birlikte, çocuk işçiler için sağlanan bazı haklar da var.

14 Saat Dinlenme Hakkı

24 saat içerisinde çocuk işçiler kesinti yapılmadan 14 saat dinlenme hakkına sahip. Bu çalışma süreleri çocukların eğitim hayatları, okula gittiği süreler dikkate alınarak düzenleniyor. Okuluna devam eden çocuklar için, eğitim zamanları dışında günlük 2 saat ve haftalık 10 saat çalışabilir. Kültür ve sanat işlerin de okula gidilmeyen zamanlarda günde 5 saat ve haftalık en fazla 30 saat olabilmektedir.

Dinlenme Hakkının Korunması

Çocukların çalıştırıldıkları işlerde 4 saatten az ve 2 saatten fazla olan işlerde 30 dk, 4-7,5 saate kadar olan çalışma saatlerinde, bu sürenin ortasında en az 1 saat mola verilmesi zorunludur. Hafta tatilleri de en az 40 saat olmalıdır. Bununla birlikte, bayram tatillerinde ve resmi tatillerde çalıştırılamıyorlar.

Çocuk İşçilerin Sağlığı

Çalıştırılan çocuk işçilerin ücretli yıllık izinleri minimum 20 gün olmalıdır. Okul hayatına devam eden çocukların yıllık izinleri okulların tatil olduğu zamanlarda verilmelidir. Bununla birlikte, çocuk işçilerin velisi, vasisi aracılığı ile yazılı sözleşme yapması zorunludur. Burada, çocuklara karşı suç işleyen, yüz kızartıcı suçlar işlemiş, hüküm giymiş olan işverenler ve vekilleri hem çocuk hem genç işçi çalıştıramazlar.

Genç ve çocuk işçilerin sağlık durumunu tehlikeye atan veya uygun olmayan işlerde çalıştırılması yasaktır. İşyeri hekimleri bu işçilerin sağlık durumunu periyodik olarak takip edilir. Tüm risklerin dikkate alınması zorunludur. Çocukların veli ve vasilerine çalıştırılan iş, sağlık durumları, oluşabilecek risk ve önlemler hakkında bilgi verilmesi zorunludur.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.